عنصر ۲۹ از ۱۱۸
مس Cu
فلزهای واسطه · دورهٔ ۴ · گروه ۱۱ · بلوک d
مس در یک نگاه
مس با عدد اتمی ۲۹ در دورهٔ ۴ و گروه ۱۱ جدول تناوبی قرار دارد و در این مجموعه در دستهٔ فلزهای واسطه ثبت شده است. جرم اتمی مرجع آن ۶۳٫۵۴۶ u و آرایش الکترونی ثبتشده [Ar] 3d10 4s است.
سال کشف در این مجموعه ثبت نشده است.
مفهوم آموزشی و خطای رایج
مس یونهای رایج Cu+ و Cu2+ دارد. بار یون تعیین میکند نسبت آن با آنیونها در نمک چقدر باشد.
در استفاده از این عنصر دقت کن
مس(I) کلرید و مس(II) کلرید فرمول یکسان ندارند.
یک مثال
CuCl در برابر CuCl2؛ در هر دو بار کلی واحد فرمولی صفر است.
Royal Society of Chemistry — مس · OpenStax — یونها، فرمول و بار ترکیبات
جایگاه و ساختار
- عدد اتمی
- ۲۹
- گروه
- ۱۱
- دوره
- ۴
- بلوک
- d
- دسته
- فلزهای واسطه
- آرایش الکترونی
- [Ar] 3d10 4s
- عددهای اکسایش ثبتشده
- -2، 0، +1، +2، +3، +4
- سال کشف ثبتشده
- دادهای ثبت نشده
خواص علمی
مقادیر زیر از دادههای فعلی سایت آمدهاند. «دادهای ثبت نشده» به معنی نبود مقدار در این مجموعه است.
| ویژگی | مقدار | منبع داده و شناسهٔ ارجاع |
|---|---|---|
| جرم اتمی | ۶۳٫۵۴۶ u | mendeleev · 2026-09-25 · شناسهٔ ارجاع: Meija2016,iupac-weights |
| چگالی | ۸٫۹۶ g/cm³ | mendeleev · 2026-09-25 · شناسهٔ ارجاع: haynes2014crc,enwiki:1039678864 |
| نقطهٔ ذوب | ۱٬۳۵۷٫۷۷ K | دادهٔ فازی mendeleev · 2026-09-25 |
| نقطهٔ جوش | ۲٬۸۳۳٫۱۵ K | دادهٔ فازی mendeleev · 2026-09-25 |
| شعاع اتمی | ۱۳۵ pm | mendeleev · 2026-09-25 · شناسهٔ ارجاع: Slater1964 |
| شعاع کووالانسی | ۱۳۲ pm | mendeleev · 2026-09-25 · شناسهٔ ارجاع: Cordero2008 |
| شعاع واندروالس | ۱۹۶ pm | mendeleev · 2026-09-25 · شناسهٔ ارجاع: haynes2014crc |
| الکترونگاتیوی پاولینگ | ۱٫۹ | mendeleev · 2026-09-25 · شناسهٔ ارجاع: haynes2014crc |
| میل الکترونی | ۱٫۲۳۵ eV | mendeleev · 2026-09-25 · شناسهٔ ارجاع: haynes2014crc,Andersen2004 |
| ظرفیت گرمایی ویژه | ۰٫۳۸۵ J/g/K | mendeleev · 2026-09-25 · شناسهٔ ارجاع: haynes2014crc |
| رسانایی گرمایی | ۴۰۱ W/m/K | mendeleev · 2026-09-25 |
| فراوانی در پوستهٔ زمین | ۶۰ mg/kg | mendeleev · 2026-09-25 · شناسهٔ ارجاع: haynes2014crc |
| فراوانی در آب دریا | ۰٫۰۰۰۲۵ mg/L | mendeleev · 2026-09-25 · شناسهٔ ارجاع: haynes2014crc |
| سختی برینل | ۸۷۴ MPa | دادهٔ تکمیلی periodicdata · 2026-09-25 |
| سختی موس | ۳ | دادهٔ تکمیلی periodicdata · 2026-09-25 |
| رسانایی الکتریکی | ۵۹٬۰۰۰٬۰۰۰ S/m | دادهٔ تکمیلی periodicdata · 2026-09-25 |
دمای ذوب و جوش بر حسب کلوین است. جرم اتمی نمایش دادهشده مقدار همان مجموعهٔ مرجع است؛ برای تفسیر بازهها و بهروزرسانی وزنهای اتمی به CIAAW مراجعه کنید.
ایزوتوپها
در دادهٔ مرجع ۳۳ ایزوتوپ برای این عنصر ثبت شده است. چند ایزوتوپ با فراوانی طبیعی ثبتشده:
- Cu-63 · فراوانی طبیعی ۶۹٫۱۵٪
- Cu-65 · فراوانی طبیعی ۳۰٫۸۵٪
دربارهٔ دادهها و منابع
مجموعهٔ اصلی: mendeleev (MIT)؛ عکس داده: 2026-09-25. برای چند ویژگی تکمیلی: periodicdata (GPL-3.0)؛ عکس داده: 2026-09-25. نام فارسی به دادهها افزوده شده است.
شناسههای ارجاع از فرادادهٔ مجموعهٔ اصلی میآیند. این صفحه برای هر مقدار، بررسی مستقل و تاریخ اندازهگیری جداگانه ثبت نکرده است؛ در کاربرد پژوهشی، مقدار را با منبع اصلی تطبیق دهید.
جدول تناوبی فارسی