جدول تناوبی فارسی
۲۹Cuمس

عنصر ۲۹ از ۱۱۸

مس Cu

فلزهای واسطه · دورهٔ ۴ · گروه ۱۱ · بلوک d

مس در یک نگاه

مس با عدد اتمی ۲۹ در دورهٔ ۴ و گروه ۱۱ جدول تناوبی قرار دارد و در این مجموعه در دستهٔ فلزهای واسطه ثبت شده است. جرم اتمی مرجع آن ۶۳٫۵۴۶ u و آرایش الکترونی ثبت‌شده [Ar] 3d10 4s است.

سال کشف در این مجموعه ثبت نشده است.

مفهوم آموزشی و خطای رایج

مس یون‌های رایج Cu+ و Cu2+ دارد. بار یون تعیین می‌کند نسبت آن با آنیون‌ها در نمک چقدر باشد.

در استفاده از این عنصر دقت کن

مس(I) کلرید و مس(II) کلرید فرمول یکسان ندارند.

یک مثال

CuCl در برابر CuCl2؛ در هر دو بار کلی واحد فرمولی صفر است.

Royal Society of Chemistry — مس · OpenStax — یون‌ها، فرمول و بار ترکیبات

مسیرهای یادگیری مرتبط · دانشنامهٔ فارسی · جست‌وجوی مطالب مس

جایگاه و ساختار

عدد اتمی
۲۹
گروه
۱۱
دوره
۴
بلوک
d
دسته
فلزهای واسطه
آرایش الکترونی
[Ar] 3d10 4s
عددهای اکسایش ثبت‌شده
-2، 0، +1، +2، +3، +4
سال کشف ثبت‌شده
داده‌ای ثبت نشده

خواص علمی

مقادیر زیر از داده‌های فعلی سایت آمده‌اند. «داده‌ای ثبت نشده» به معنی نبود مقدار در این مجموعه است.

ویژگیمقدارمنبع داده و شناسهٔ ارجاع
جرم اتمی۶۳٫۵۴۶ umendeleev · 2026-09-25 · شناسهٔ ارجاع: Meija2016,iupac-weights
چگالی۸٫۹۶ g/cm³mendeleev · 2026-09-25 · شناسهٔ ارجاع: haynes2014crc,enwiki:1039678864
نقطهٔ ذوب۱٬۳۵۷٫۷۷ Kدادهٔ فازی mendeleev · 2026-09-25
نقطهٔ جوش۲٬۸۳۳٫۱۵ Kدادهٔ فازی mendeleev · 2026-09-25
شعاع اتمی۱۳۵ pmmendeleev · 2026-09-25 · شناسهٔ ارجاع: Slater1964
شعاع کووالانسی۱۳۲ pmmendeleev · 2026-09-25 · شناسهٔ ارجاع: Cordero2008
شعاع واندروالس۱۹۶ pmmendeleev · 2026-09-25 · شناسهٔ ارجاع: haynes2014crc
الکترونگاتیوی پاولینگ۱٫۹mendeleev · 2026-09-25 · شناسهٔ ارجاع: haynes2014crc
میل الکترونی۱٫۲۳۵ eVmendeleev · 2026-09-25 · شناسهٔ ارجاع: haynes2014crc,Andersen2004
ظرفیت گرمایی ویژه۰٫۳۸۵ J/g/Kmendeleev · 2026-09-25 · شناسهٔ ارجاع: haynes2014crc
رسانایی گرمایی۴۰۱ W/m/Kmendeleev · 2026-09-25
فراوانی در پوستهٔ زمین۶۰ mg/kgmendeleev · 2026-09-25 · شناسهٔ ارجاع: haynes2014crc
فراوانی در آب دریا۰٫۰۰۰۲۵ mg/Lmendeleev · 2026-09-25 · شناسهٔ ارجاع: haynes2014crc
سختی برینل۸۷۴ MPaدادهٔ تکمیلی periodicdata · 2026-09-25
سختی موس۳دادهٔ تکمیلی periodicdata · 2026-09-25
رسانایی الکتریکی۵۹٬۰۰۰٬۰۰۰ S/mدادهٔ تکمیلی periodicdata · 2026-09-25

دمای ذوب و جوش بر حسب کلوین است. جرم اتمی نمایش داده‌شده مقدار همان مجموعهٔ مرجع است؛ برای تفسیر بازه‌ها و به‌روزرسانی وزن‌های اتمی به CIAAW مراجعه کنید.

ایزوتوپ‌ها

در دادهٔ مرجع ۳۳ ایزوتوپ برای این عنصر ثبت شده است. چند ایزوتوپ با فراوانی طبیعی ثبت‌شده:

کاوش همهٔ ایزوتوپ‌های مس در جدول تعاملی

دربارهٔ داده‌ها و منابع

مجموعهٔ اصلی: mendeleev (MIT)؛ عکس داده: 2026-09-25. برای چند ویژگی تکمیلی: periodicdata (GPL-3.0)؛ عکس داده: 2026-09-25. نام فارسی به داده‌ها افزوده شده است.

شناسه‌های ارجاع از فرادادهٔ مجموعهٔ اصلی می‌آیند. این صفحه برای هر مقدار، بررسی مستقل و تاریخ اندازه‌گیری جداگانه ثبت نکرده است؛ در کاربرد پژوهشی، مقدار را با منبع اصلی تطبیق دهید.