عنصر ۲۰ از ۱۱۸
کلسیم Ca
قلیایی خاکی · دورهٔ ۴ · گروه ۲ · بلوک s
کلسیم در یک نگاه
کلسیم با عدد اتمی ۲۰ در دورهٔ ۴ و گروه ۲ جدول تناوبی قرار دارد و در این مجموعه در دستهٔ قلیایی خاکی ثبت شده است. جرم اتمی مرجع آن ۴۰٫۰۷۸ u و آرایش الکترونی ثبتشده [Ar] 4s2 است.
در مجموعهٔ داده، سال کشف ۱٬۸۰۸ و نام کاشف/گروه Sir Humphrey Davy ثبت شده است.
مفهوم آموزشی و خطای رایج
یون Ca2+ در ترکیبات یونی رایج است. جرم مولی کلسیم کربنات مجموع سهم Ca، C و سه O است.
در استفاده از این عنصر دقت کن
وجود کلسیم در یک ترکیب به معنی حضور فلز کلسیم آزاد در آن نیست.
یک مثال
CaCO3 → CaO + CO2 یک نمونهٔ واکنش تجزیه است.
Royal Society of Chemistry — کلسیم · OpenStax — یونها، فرمول و بار ترکیبات · OpenStax — واکنشها و عدد اکسایش
مسیرهای یادگیری مرتبط · دانشنامهٔ فارسی · جستوجوی مطالب کلسیم
جایگاه و ساختار
- عدد اتمی
- ۲۰
- گروه
- ۲
- دوره
- ۴
- بلوک
- s
- دسته
- قلیایی خاکی
- آرایش الکترونی
- [Ar] 4s2
- عددهای اکسایش ثبتشده
- +1، +2
- سال کشف ثبتشده
- ۱٬۸۰۸
خواص علمی
مقادیر زیر از دادههای فعلی سایت آمدهاند. «دادهای ثبت نشده» به معنی نبود مقدار در این مجموعه است.
| ویژگی | مقدار | منبع داده و شناسهٔ ارجاع |
|---|---|---|
| جرم اتمی | ۴۰٫۰۷۸ u | mendeleev · 2026-09-25 · شناسهٔ ارجاع: Meija2016,iupac-weights |
| چگالی | ۱٫۵۴ g/cm³ | mendeleev · 2026-09-25 · شناسهٔ ارجاع: haynes2014crc,enwiki:1039678864 |
| نقطهٔ ذوب | ۱٬۱۱۵٫۱۵ K | دادهٔ فازی mendeleev · 2026-09-25 |
| نقطهٔ جوش | ۱٬۷۵۷٫۱۵ K | دادهٔ فازی mendeleev · 2026-09-25 |
| شعاع اتمی | ۱۸۰ pm | mendeleev · 2026-09-25 · شناسهٔ ارجاع: Slater1964 |
| شعاع کووالانسی | ۱۷۶ pm | mendeleev · 2026-09-25 · شناسهٔ ارجاع: Cordero2008 |
| شعاع واندروالس | ۲۳۱ pm | mendeleev · 2026-09-25 · شناسهٔ ارجاع: haynes2014crc |
| الکترونگاتیوی پاولینگ | ۱ | mendeleev · 2026-09-25 · شناسهٔ ارجاع: haynes2014crc |
| میل الکترونی | ۰٫۰۲۴۵۵ eV | mendeleev · 2026-09-25 · شناسهٔ ارجاع: haynes2014crc,Andersen2004 |
| ظرفیت گرمایی ویژه | ۰٫۶۴۷ J/g/K | mendeleev · 2026-09-25 · شناسهٔ ارجاع: haynes2014crc |
| رسانایی گرمایی | دادهای ثبت نشده | mendeleev · 2026-09-25 |
| فراوانی در پوستهٔ زمین | ۴۱٬۵۰۰ mg/kg | mendeleev · 2026-09-25 · شناسهٔ ارجاع: haynes2014crc |
| فراوانی در آب دریا | ۴۱۲ mg/L | mendeleev · 2026-09-25 · شناسهٔ ارجاع: haynes2014crc |
| سختی برینل | ۱۶۷ MPa | دادهٔ تکمیلی periodicdata · 2026-09-25 |
| سختی موس | ۱٫۷۵ | دادهٔ تکمیلی periodicdata · 2026-09-25 |
| رسانایی الکتریکی | ۲۹٬۰۰۰٬۰۰۰ S/m | دادهٔ تکمیلی periodicdata · 2026-09-25 |
دمای ذوب و جوش بر حسب کلوین است. جرم اتمی نمایش دادهشده مقدار همان مجموعهٔ مرجع است؛ برای تفسیر بازهها و بهروزرسانی وزنهای اتمی به CIAAW مراجعه کنید.
ایزوتوپها
در دادهٔ مرجع ۲۹ ایزوتوپ برای این عنصر ثبت شده است. چند ایزوتوپ با فراوانی طبیعی ثبتشده:
- Ca-40 · فراوانی طبیعی ۹۶٫۹۴۱٪
- Ca-44 · فراوانی طبیعی ۲٫۰۸۶٪
- Ca-42 · فراوانی طبیعی ۰٫۶۴۷٪
- Ca-48 · فراوانی طبیعی ۰٫۱۸۷٪
- Ca-43 · فراوانی طبیعی ۰٫۱۳۵٪
دربارهٔ دادهها و منابع
مجموعهٔ اصلی: mendeleev (MIT)؛ عکس داده: 2026-09-25. برای چند ویژگی تکمیلی: periodicdata (GPL-3.0)؛ عکس داده: 2026-09-25. نام فارسی به دادهها افزوده شده است.
شناسههای ارجاع از فرادادهٔ مجموعهٔ اصلی میآیند. این صفحه برای هر مقدار، بررسی مستقل و تاریخ اندازهگیری جداگانه ثبت نکرده است؛ در کاربرد پژوهشی، مقدار را با منبع اصلی تطبیق دهید.
جدول تناوبی فارسی