جدول تناوبی فارسی
۱۵Pفسفر

عنصر ۱۵ از ۱۱۸

فسفر P

نافلزها · دورهٔ ۳ · گروه ۱۵ · بلوک p

فسفر در یک نگاه

فسفر با عدد اتمی ۱۵ در دورهٔ ۳ و گروه ۱۵ جدول تناوبی قرار دارد و در این مجموعه در دستهٔ نافلزها ثبت شده است. جرم اتمی مرجع آن ۳۰٫۹۷۳۷۶۲ u و آرایش الکترونی ثبت‌شده [Ne] 3s2 3p3 است.

در مجموعهٔ داده، سال کشف ۱٬۶۶۹ و نام کاشف/گروه Hennig Brand ثبت شده است.

مفهوم آموزشی و خطای رایج

فسفر دگرشکل‌های متفاوت دارد. یون فسفات PO4^3− یک یون چنداتمی است.

در استفاده از این عنصر دقت کن

اتم فسفر و یون فسفات را در فرمول‌نویسی جایگزین یکدیگر نکنیم.

یک مثال

در Ca3(PO4)2، شش بار مثبت با شش بار منفی خنثی می‌شوند.

Royal Society of Chemistry — فسفر · OpenStax — یون‌ها، فرمول و بار ترکیبات

مسیرهای یادگیری مرتبط · دانشنامهٔ فارسی · جست‌وجوی مطالب فسفر

جایگاه و ساختار

عدد اتمی
۱۵
گروه
۱۵
دوره
۳
بلوک
p
دسته
نافلزها
آرایش الکترونی
[Ne] 3s2 3p3
عددهای اکسایش ثبت‌شده
-3، -2، -1، 0، +1، +2، +3، +4، +5
سال کشف ثبت‌شده
۱٬۶۶۹

خواص علمی

مقادیر زیر از داده‌های فعلی سایت آمده‌اند. «داده‌ای ثبت نشده» به معنی نبود مقدار در این مجموعه است.

ویژگیمقدارمنبع داده و شناسهٔ ارجاع
جرم اتمی۳۰٫۹۷۳۷۶۲ umendeleev · 2026-09-25 · شناسهٔ ارجاع: Meija2016,iupac-weights
چگالی۱٫۸۲۳ g/cm³mendeleev · 2026-09-25 · شناسهٔ ارجاع: haynes2014crc,enwiki:1039678864
نقطهٔ ذوب۳۱۷٫۳ Kدادهٔ فازی mendeleev · 2026-09-25
نقطهٔ جوش۵۵۳٫۶۵ Kدادهٔ فازی mendeleev · 2026-09-25
شعاع اتمی۱۰۰ pmmendeleev · 2026-09-25 · شناسهٔ ارجاع: Slater1964
شعاع کووالانسی۱۰۷ pmmendeleev · 2026-09-25 · شناسهٔ ارجاع: Cordero2008
شعاع واندروالس۱۸۰ pmmendeleev · 2026-09-25 · شناسهٔ ارجاع: haynes2014crc
الکترونگاتیوی پاولینگ۲٫۱۹mendeleev · 2026-09-25 · شناسهٔ ارجاع: haynes2014crc
میل الکترونی۰٫۷۴۶۶۰۷ eVmendeleev · 2026-09-25 · شناسهٔ ارجاع: haynes2014crc,Andersen2004
ظرفیت گرمایی ویژه۰٫۷۶۹ J/g/Kmendeleev · 2026-09-25 · شناسهٔ ارجاع: haynes2014crc
رسانایی گرماییداده‌ای ثبت نشدهmendeleev · 2026-09-25
فراوانی در پوستهٔ زمین۱٬۰۵۰ mg/kgmendeleev · 2026-09-25 · شناسهٔ ارجاع: haynes2014crc
فراوانی در آب دریا۰٫۰۶ mg/Lmendeleev · 2026-09-25 · شناسهٔ ارجاع: haynes2014crc
سختی برینلداده‌ای ثبت نشدهدادهٔ تکمیلی periodicdata · 2026-09-25
سختی موسداده‌ای ثبت نشدهدادهٔ تکمیلی periodicdata · 2026-09-25
رسانایی الکتریکی۱۰٬۰۰۰٬۰۰۰ S/mدادهٔ تکمیلی periodicdata · 2026-09-25

دمای ذوب و جوش بر حسب کلوین است. جرم اتمی نمایش داده‌شده مقدار همان مجموعهٔ مرجع است؛ برای تفسیر بازه‌ها و به‌روزرسانی وزن‌های اتمی به CIAAW مراجعه کنید.

ایزوتوپ‌ها

در دادهٔ مرجع ۲۴ ایزوتوپ برای این عنصر ثبت شده است. چند ایزوتوپ با فراوانی طبیعی ثبت‌شده:

کاوش همهٔ ایزوتوپ‌های فسفر در جدول تعاملی

دربارهٔ داده‌ها و منابع

مجموعهٔ اصلی: mendeleev (MIT)؛ عکس داده: 2026-09-25. برای چند ویژگی تکمیلی: periodicdata (GPL-3.0)؛ عکس داده: 2026-09-25. نام فارسی به داده‌ها افزوده شده است.

شناسه‌های ارجاع از فرادادهٔ مجموعهٔ اصلی می‌آیند. این صفحه برای هر مقدار، بررسی مستقل و تاریخ اندازه‌گیری جداگانه ثبت نکرده است؛ در کاربرد پژوهشی، مقدار را با منبع اصلی تطبیق دهید.